Kleurstalen
TL;DR: De hal van een flatgebouw is bijna altijd een vluchtroute. Dat betekent dat wandbekleding minimaal moet voldoen aan brandklasse B-s1,d0 volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving. Sinds 1 juli 2024 is dit nog strenger geworden. Toch is de hal opknappen prima mogelijk. Onze akoestische wandpanelen zijn B-s1,d0 gecertificeerd, dempen galm in de hal merkbaar en geven het gebouw een moderne uitstraling. We leveren aan VvE's, vastgoedbeheerders en onderhoudsbedrijven.
Inhoudsopgave
Intro
De hal van een flatgebouw is het visitekaartje van het hele complex. Maar in de praktijk is het vaak het tegenovergestelde: kale betonnen muren, tl-verlichting, galmende voetstappen en een sfeer die je liever zo snel mogelijk achter je laat. VvE's, vastgoedbeheerders en onderhoudsbedrijven die hier iets aan willen doen, lopen al snel tegen een onverwacht obstakel aan: brandveiligheid.
Want de hal van een flat is in vrijwel alle gevallen een vluchtroute. En in een vluchtroute gelden strenge regels voor wat je aan de muren mag bevestigen. Sinds 1 juli 2024 zijn die regels aangescherpt. Toch zien we regelmatig dat er muurbekleding wordt besteld voor een flathal zonder dat iemand heeft gecheckt of het materiaal aan de brandklasse voldoet. Begrijpelijk, want de focus ligt op uitstraling. Maar het is een risico.
Hieronder lopen we de eisen langs, leggen we uit wat er sinds 2024 is veranderd, en bekijken we welke wandbekleding wél geschikt is. Of je nu in een VvE-bestuur zit, meerdere complexen beheert, of als onderhoudsbedrijf dit soort projecten uitvoert.
Hal van een flat opknappen: waarom VvE's kiezen voor wandbekleding
Wie weleens door de hal van een flatgebouw uit de jaren '60, '70 of '80 loopt, weet hoe het eruitziet. Betonnen wanden, soms met een laagje verf dat al jaren geleden zijn beste tijd heeft gehad. Een brievenbuswand van metaal. Betegelde vloer. En een nagalm die elke voetstap, elk dichtslaan van een deur en elk gesprek keihard terugkaatst.
Dat is niet alleen onprettig. Het heeft invloed op hoe bewoners en bezoekers het gebouw ervaren. Een verzorgde entree verhoogt het woongenot en, niet onbelangrijk voor eigenaren, de waarde van de appartementen. We zien dat VvE's de gemeenschappelijke ruimten vaker meenemen in hun meerjarenonderhoudsplan.
Wandbekleding is een van de meest effectieve ingrepen. Je verandert de uitstraling van de hal volledig, zonder dat er gesloopt of verbouwd hoeft te worden. Panelen worden op de bestaande muur gemonteerd en zijn binnen een dag aangebracht. En de juiste wandbekleding verbetert ook de akoestiek. In een hal met veel harde oppervlakken is galm een structureel probleem. Geluidsoverlast in de hal van een flat ontstaat doordat geluiden niet wegsterven maar blijven rondkaatsen. Akoestische wandpanelen met een absorberende viltlaag zorgen voor geluidsdemping: ze vangen een deel van die geluidsgolven op, waardoor de hal een stuk rustiger klinkt.
Maar voordat je een keuze maakt, is er één vraag die eerst beantwoord moet worden: mag het eigenlijk wel?
Brandklasse in de vluchtroute: wat zegt het Bbl?
Hier gaat het in de praktijk het vaakst mis. De hal van een flat is geen woonkamer. Het is een gemeenschappelijke ruimte die bijna altijd deel uitmaakt van een vluchtroute. En in een vluchtroute gelden strenge eisen voor materialen.
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) schrijft voor dat wandbekleding in een vluchtroute minimaal moet voldoen aan brandklasse B-s1,d0. Dat staat voor: moeilijk brandbaar (B), minimale rookproductie (s1), geen brandende druppels (d0). Dit geldt voor hallen, gangen, galerijen en trappenhuizen van woongebouwen.
Wat er veranderde op 1 juli 2024
Na de fatale flatbrand in Arnhem tijdens de nieuwjaarsnacht van 2020, waarbij twee mensen omkwamen, heeft de Onderzoeksraad voor Veiligheid aanbevelingen gedaan om de brandveiligheid in woongebouwen te verbeteren. Dat heeft geleid tot een aanscherping van het Bbl. Sinds 1 juli 2024 zijn artikelen 6.15a en 6.23a in werking getreden. Die artikelen verbieden expliciet dat er brandgevaarlijke objecten aanwezig zijn in gemeenschappelijke ruimten die als vluchtroute dienen.
Concreet: losse spullen in de hal (denk aan bankjes, kunstplanten, kerstbomen, deurmatten groter dan 0,5 m²) moeten voldoen aan brandklasse A1, wat neerkomt op nagenoeg onbrandbaar. Voor vaste wandbekleding geldt de eis van B-s1,d0. Dat is een belangrijk onderscheid. Wandpanelen die je vast monteert op de muur vallen onder de bouwkundige eisen, niet onder de gebruiksregels voor losse objecten. Maar ze moeten wel aantoonbaar gecertificeerd zijn.
Wat als je standaard panelen plaatst zonder certificaat?
Onbehandeld hout valt doorgaans in brandklasse D of E. MDF zonder brandvertragende behandeling haalt meestal klasse D. Als je dit soort materialen monteert in een vluchtroute, voldoe je niet aan het Bbl. Bij een controle door de gemeente of na een incident kan dat leiden tot een aanschrijving, een boete of, in het ergste geval, aansprakelijkheid. De VvE, beheerder of het onderhoudsbedrijf dat de panelen heeft geplaatst, kan daarop worden aangesproken.
We hebben het in de praktijk meer dan eens zien gebeuren. Een onderhoudsbedrijf krijgt opdracht om de hal op te knappen, bestelt mooie wandpanelen, en niemand vraagt naar de brandklasse. Pas achteraf komt het aan het licht. In ons artikel over brandveilige wandbekleding in de horeca leggen we de wetgeving in detail uit, inclusief het verschil tussen de oudere Duitse B1-norm en de huidige Europese Euroclass B-s1,d0.
Welke wandbekleding is geschikt voor een gemeenschappelijke ruimte?
Nu de regels duidelijk zijn, is de volgende vraag: welke opties heb je eigenlijk? Niet elk materiaal dat er goed uitziet, is ook geschikt voor een flathal. Hieronder vergelijken we de meest voorkomende opties op de criteria die er in een gemeenschappelijke ruimte toe doen.
| Uitstraling | Type | Brandklasse | Akoestiek | Slijtvastheid | Onderhoud |
|---|---|---|---|---|---|
| Latex/muurverf | n.v.t. | Geen | n.v.t. | Eenvoudig | Basis |
| Behang | Meestal E-D | Geen | Matig | Lastig bij beschadiging | Decoratief |
| Kunststof panelen (SPC | B-s1,d0 mogelijk | Geen | Hoog | Eenvoudig | Zakelijk/klinisch |
| PET-viltpanelen | B-s1,d0 | Goed | Matig | Stof aantrekkend | Modern, egaal |
| Akoestisch paneel met houtfineer | B-s1,d0 | Goed | Hoog | Eenvoudig | Warm, natuurlijk |
Verf is de goedkoopste optie en voldoet aan de brandklasse, maar verandert niets aan de akoestiek en maakt van een kale muur geen fraaie muur.
Behang geeft meer sfeer, maar de meeste soorten halen de vereiste brandklasse niet. Brandvertragend behang bestaat, maar is duurder en beperkt in ontwerpen. En in een hal waar dagelijks tientallen mensen langslopen, is behang kwetsbaar.
Kunststof panelen voldoen technisch vaak aan de eisen. Ze zijn waterdicht, slagvast en brandveilig. Maar de uitstraling is beperkt. In een badkamer of technische ruimte werkt het goed, in een entreehal die uitstraling moet hebben minder.
PET-viltpanelen zijn akoestisch effectief en beschikbaar in B-s1,d0. Het nadeel is dat vilt in een hal snel stof en vuil aantrekt. Vilt zonder beschermlaag is lastig schoon te maken en minder geschikt voor ruimten met veel doorloop.
Akoestische panelen met houtfineer combineren een toplaag van echt hout met een achterlaag van absorberend PET-vilt. De houten lamellen absorberen en verspreiden geluidsgolven, terwijl het vilt de energie opneemt. De houtlaag is slijtvast en eenvoudig schoon te houden met een droge doek of stofzuiger. Panelen van Adeqo zijn gecertificeerd op brandklasse B-s1,d0 volgens EN 13501-1, zowel het MDF als het vilt.
Entree en gangen van een appartementencomplex: praktische toepassing
Niet elke gemeenschappelijke ruimte is hetzelfde. De entreehal op de begane grond heeft andere afmetingen en functies dan de gang op de derde verdieping. Hieronder lopen we de meest voorkomende situaties langs.
Entreehal begane grond
Dit is de ruimte waar bewoners, bezoekers en pakketbezorgers binnenkomen. Vaak een relatief groot oppervlak met brievenbussen, een intercom en de toegang tot de lift of het trappenhuis. De eerste indruk wordt hier gemaakt. Geluiddempende wandpanelen op de wand tegenover de ingang of naast de brievenbussen maken direct verschil. Reken op 6 tot 12 m² wandoppervlak, afhankelijk van de grootte van de hal.
Aandachtspunt: de wand achter of naast de brievenbussen krijgt veel mechanische belasting. Mensen leunen ertegen, tassen schampen langs de muur. Kies hier voor panelen met een stevige toplaag. Houtfineer is daar beter bestand tegen dan vilt of textiel.
Gangen per verdieping
Galerijflats hebben vaak lange gangen aan de buitenzijde. Portiekflats hebben kortere, binnenliggende gangen. In beide gevallen geldt de vluchtroute-eis. De gangen zijn smaller, dus je werkt met minder vierkante meters per verdieping, maar het zijn er wel veel. Een complex met zes verdiepingen en twee gangen per verdieping telt al gauw twaalf afzonderlijke wandvlakken.
Hier is uniformiteit belangrijk. Kies één kleur en één paneeltype voor het hele complex, zodat het resultaat consistent is. Bijpassende eindlatten zorgen voor een strakke afwerking bij hoeken, kozijnen en leidingschachten.
Trappenhuis
Het trappenhuis is de meest kritische vluchtroute. Hier gelden de strengste eisen. Wandpanelen zijn hier prima toepasbaar, maar montage is lastiger vanwege de schuin lopende wanden langs de trap. In de praktijk worden panelen vooral toegepast op de rechte wandvlakken tussen de verdiepingen (de bordessen) en op de wanden bij de toegangsdeuren.
Montage op betonwanden (standaard in flats) gaat met een montagekit of met schroeven in pluggen. Bij oudere flats met poreuze betonwanden is het raadzaam om vooraf een proefmontage te doen. We denken hier graag over mee.
Bekijk onze projecten en cases voor voorbeelden van hoe akoestische wandbekleding in zakelijke en gemeenschappelijke ruimten wordt toegepast.
Akoestische panelen bestellen voor een VvE of onderhoudsbedrijf
Het besluitvormingsproces bij een flatgebouw verschilt van dat bij een particulier of een bedrijf. Meestal zijn er meerdere partijen betrokken: de VvE, een beheerder, soms een onderhoudsbedrijf dat het werk uitvoert. We zijn dat gewend en helpen in elke fase.
Samples en kleurkeuze
Bij een gezamenlijk besluit wil je laten zien wat je voorstelt. We sturen [kleurstalen](https://adeqo.eu/products/sample-kit-akoestische-wandpanelen) zodat je deze kunt presenteren tijdens een VvE-vergadering of kunt delen met de opdrachtgever. Zo ziet iedereen en voelt iedereen het materiaal voordat er een beslissing wordt genomen.
Volumes en projectprijzen
Bij grotere projecten werken we met projectprijzen. Een flatgebouw telt al snel als groot. Hoe meer panelen, hoe scherper de prijs per stuk. Stuur ons de plattegronden of het aantal vierkante meter wandoppervlak en we rekenen het door.
Levertijden
Onze panelen zijn in veertien kleuren direct uit voorraad leverbaar. Bij projecthoeveelheden reserveren we de voorraad op het moment van bestelling, zodat je zeker weet dat alles in één keer wordt geleverd.
Offerte voor VvE-vergadering of opdrachtgever
We maken een gespecificeerde offerte die je kunt voorleggen aan de VvE-vergadering of kunt meesturen in een voorstel aan je opdrachtgever. Inclusief de brandklasse-certificering, zodat er geen discussie ontstaat over de geschiktheid van het materiaal.
Neem contact op via onze [zakelijke pagina of mail direct naar sales@adeqo.eu.
"We merken dat VvE's en onderhoudsbedrijven steeds bewuster bezig zijn met de combinatie van uitstraling en brandveiligheid. De aanscherping van het Bbl in 2024 heeft daar zeker aan bijgedragen. Wij kunnen dat gesprek makkelijk voeren, omdat onze panelen standaard B-s1,d0 gecertificeerd zijn. Dat scheelt een hoop uitzoekwerk." — Thomas van Zelst, oprichter Adeqo
Veelgestelde vragen over wandbekleding in gemeenschappelijke ruimten
Welke brandklasse is verplicht voor wandbekleding in de hal van een flat?
De hal van een flatgebouw is vrijwel altijd onderdeel van een vluchtroute. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) schrijft voor dat vaste wandbekleding in een vluchtroute minimaal moet voldoen aan brandklasse B-s1,d0 volgens de Europese norm EN 13501-1. Dit geldt voor hallen, gangen, galerijen en trappenhuizen.
Mag je zomaar wandpanelen plaatsen in een gemeenschappelijke ruimte van een flat?
Nee. Gemeenschappelijke ruimten vallen onder de verantwoordelijkheid van de Vereniging van Eigenaren (VvE). Voor het aanbrengen van wandbekleding is een besluit van de VvE-vergadering nodig. Daarnaast moet het materiaal voldoen aan de brandklasse-eis voor vluchtroutes. Zonder die twee zaken geregeld te hebben, kun je niet starten.
Wat is er veranderd in de brandveiligheid van flatgebouwen sinds 2024?
Op 1 juli 2024 zijn de artikelen 6.15a en 6.23a van het Bbl in werking getreden. Deze artikelen verbieden expliciet dat brandgevaarlijke objecten aanwezig zijn in gemeenschappelijke vluchtroutes. Losse objecten moeten voldoen aan brandklasse A1 (nagenoeg onbrandbaar). Vaste wandbekleding moet minimaal B-s1,d0 zijn. Deze aanscherping volgde op de dodelijke flatbrand in Arnhem op nieuwjaarsnacht 2020.
Hoeveel akoestische panelen heb je nodig voor een hal van een flat?
Dat hangt af van de afmetingen van de hal en de mate van bekleding. Voor een entreehal van een gemiddeld portiekcomplex (twee wandvlakken van circa 3 bij 2,60 meter) heb je ongeveer 10 panelen nodig (bij een paneelbreedte van 60 cm). Bij een galerijflat met lange gangen tellen de aantallen sneller op. Stuur ons een plattegrond en we rekenen het exact voor.
Kan een onderhoudsbedrijf wandpanelen bij Adeqo bestellen voor een flatproject
a. We leveren veel aan onderhoudsbedrijven en vastgoedbeheerders die meerdere complexen beheren. Bij projecthoeveelheden werken we met een projectprijs en leveren we een gespecificeerde offerte die je kunt voorleggen aan je opdrachtgever. Inclusief brandklasse-certificering en montageinstructies.
*Helpt wandbekleding tegen galm en nagalm in de hal van een flat?
Ja, mits je het juiste materiaal kiest. Verf of HPL-platen doen niets aan de akoestiek. Akoestische wandpanelen met een absorberende viltlaag verminderen de nagalmtijd in de hal. Dat merk je direct: voetstappen, stemmen en dichtslaande deuren klinken gedempt in plaats van hard. Onze panelen combineren die geluidsabsorptie met een toplaag van echt hout fineer.
Over de auteur
Deze blog is geschreven door het contentteam van Adeqo, in samenwerking met oprichter Thomas van Zelst. Adeqo produceert akoestische wandpanelen met echt hout fineer en levert aan particulieren, VvE's, onderhoudsbedrijven en vastgoedprojecten in Nederland en België.
Definities
- Brandklasse B-s1,d0: Europese classificatie voor materialen die moeilijk brandbaar zijn (B), minimale rook produceren (s1) en geen brandende druppels afgeven (d0).
- Bbl (Besluit bouwwerken leefomgeving): De opvolger van het Bouwbesluit 2012, onderdeel van de Omgevingswet. Hierin staan de brandveiligheidseisen voor gebouwen.
- EN 13501-1: De Europese testnorm waarmee het brandgedrag van bouwmaterialen wordt geclassificeerd.
- Vluchtroute: Een route die begint in een verblijfsruimte en voert naar een veilige plek buiten het gebouw. In flatgebouwen zijn hallen, gangen, galerijen en trappenhuizen vrijwel altijd onderdeel van een vluchtroute.
- VvE (Vereniging van Eigenaren): De wettelijk verplichte vereniging van alle eigenaren in een gesplitst gebouw, verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van gemeenschappelijke gedeelten.
- Artikel 6.15a Bbl: Sinds 1 juli 2024 van kracht. Verbiedt brandgevaarlijke objecten in vluchtroutes van woongebouwen.
- Galm: Geluid dat herhaaldelijk weerkaatst tegen harde oppervlakken, waardoor het langer hoorbaar blijft dan gewenst.
Bronnen
- Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) wetten.overheid.nl
- NIPV, Brandveilig beheren van woongebouwen — nipv.nl
- Euroclass brandclassificatie EN 13501-1 — NEN.nl
- Onderzoeksraad voor Veiligheid, rapport flatbrand Arnhem — onderzoeksraad.nl
