Kort samengevat: een airco-ombouw van composiet latten werkt de buitenunit weg zonder hem te verstikken. De open schaduwlijnen van het rhombusprofiel laten lucht door, terwijl het oog een strakke lattenkast ziet in plaats van een witte machine. Twee regels zijn heilig: houd de vrije ruimte rond de unit aan die de fabrikant voorschrijft, en maak minimaal één zijde demontabel voor onderhoud.
Inhoudsopgave
Op basis waarvan we dit schrijven
Wij leveren de Compolux Highline-serie dagelijks en kennen het product van gevelberekening tot montage. Binnen werken mensen radiatoren en meterkasten weg met onze lattenpanelen; buiten is de airco-buitenunit het equivalent. Dit artikel vertaalt die binnen-aanpak naar buitenmateriaal en de spelregels van een werkende warmtepomp of airco.
- Een buitenunit zuigt lucht aan en blaast die uit; een ombouw mag die stroom nooit blokkeren
- Open latwerk zoals het rhombusprofiel laat lucht door en oogt als één rustig vlak
- Houd de vrije afstanden rond de unit aan uit de installatiehandleiding van de fabrikant
- Maak minimaal één zijde demontabel voor service en filteronderhoud
Waarom een dichte kist de verkeerde oplossing is
De reflex bij een lelijke buitenunit is een dichte ombouw, en die is fout. De unit verplaatst grote hoeveelheden lucht; blokkeer je die stroom, dan zakt het rendement, stijgt het geluid en kan de unit in storing gaan. Warme uitblaaslucht die direct weer wordt aangezogen is de klassieke fout.
Een goede airco-ombouw is daarom open van karakter: het oog stopt bij de latten, de lucht niet.
Open latwerk: verstopt voor het oog, open voor lucht
Het rhombusprofiel van de composiet gevelbekleding is hiervoor geknipt: de latten vormen visueel één vlak, terwijl de schaduwlijnen en een bewust ruimere latafstand lucht laten passeren. Composiet heeft daarbij twee praktische voordelen boven hout: het verdraagt de condens die rond een unit vrijkomt, en het vraagt geen schilderwerk op een plek vol hoeken.
Dezelfde truc passen mensen binnen toe bij de verwarming; zie radiator wegwerken met lattenpanelen. Buiten gelden alleen strengere luchtregels.
| Ontwerpregel | Waarom | Hoe |
|---|---|---|
| Vrije afstanden fabrikant aanhouden | Rendement en levensduur van de unit | Installatiehandleiding raadplegen vóór het ontwerp |
| Uitblaasrichting open laten | Warme lucht mag niet terug worden aangezogen | Open zijde of ruime latafstand in de uitblaasrichting |
| Frame los van de unit | Trillingen dragen door in latwerk | Eigen staanders of muurbevestiging |
| Servicezijde demontabel | Periodiek onderhoud aan de unit | Verzonken schroeven, in een minuut te openen |
De maten: fabrikant eerst, ontwerp daarna
Elke fabrikant schrijft vrije afstanden voor rond de aanzuig- en uitblaaszijde van de unit; die staan in de installatiehandleiding en gaan vóór elk ontwerp. Bouw de ombouw daaromheen, met de open zijde in de uitblaasrichting, en houd de bovenzijde vrij of open gelat voor warmteafvoer.
Zet het frame los van de unit op eigen staanders of aan de muur, nooit op de unit zelf: trillingen dragen anders door in het latwerk.
Hoe ver die maten uiteenlopen, zie je pas als je drie handleidingen naast elkaar legt. Hieronder de vrije afstanden uit de installatievoorschriften van Daikin, Mitsubishi Electric en LG. Gebruik ze als ijkpunt om te bepalen of jouw plan überhaupt kans maakt, niet als vervanging van je eigen handleiding: zelfs binnen één merk verschillen de maten per serie en bouwjaar.
| Merk en serie | Aanzuigzijde (achter) | Uitblaaszijde (voor) | Zijkanten |
|---|---|---|---|
| Daikin RXJ/RXM, R32-split | 50 mm bij één muur, 100 mm bij twee muren, 150 mm bij muren rondom | 100 mm bij een muur ervoor, 300 mm bij muren rondom | 50 mm |
| Mitsubishi Electric MSZ/MUZ-EF en -AP | 100 mm | 200 mm als twee andere zijden vrij zijn, anders 500 mm | 100 mm links, 350 mm rechts (servicezijde) |
| LG R32-split, serie SL/SR | 300 mm | 500 mm bij een obstakel ervoor | 300 mm links, 600 mm rechts |
Twee regels uit die handleidingen zijn direct van invloed op je ontwerp. Daikin stelt een grens aan de hoogte van een muur aan de uitblaaszijde: maximaal 1200 mm. Een lattenwand die vlak voor de unit staat, valt precies onder die regel, dus houd hem laag of zet hem verder weg. En LG zet er expliciet bij dat de capaciteit met circa 10% daalt zodra je van de standaardmaten naar de minimummaten zakt. Een ombouw die net past, kost dus rendement, ook als de unit gewoon blijft draaien.
Let ten slotte op de bovenzijde, want dat is de maat die bij een ombouw het vaakst wordt vergeten. Mitsubishi Electric vraagt boven de unit 100 mm als de voor- en zijkanten vrij zijn, en 500 mm als dat niet zo is. Een dicht deksel op een kast die aan drie kanten dichtzit, is dus precies de verkeerde combinatie.
Demontabel voor de monteur
Een airco heeft periodiek onderhoud nodig. Maak daarom minimaal de servicezijde demontabel, met verzonken schroeven die je in een minuut losdraait. De monteur die er zonder gereedschapstrijd bij kan, is de beste garantie dat jouw ombouw blijft staan.
"Ontwerp de ombouw voor de monteur, niet voor de foto. Als de servicezijde in één minuut open kan, komt de rest vanzelf goed." — Thomas van Zelst, oprichter Adeqo
Airco-ombouw maken: materiaal en kleur
Een gemiddelde ombouw vraagt slechts enkele planken; met één of twee panelen zoals de Compolux Highline in Teak/Zwart 300 cm kom je ver, en het restant gebruik je voor een bijpassende kliko-ombouw. Kies de kleur van je gevel of tuinkamer, dan wordt de airco-ombouw een vanzelfsprekend onderdeel van het geheel; de bredere buitenaanpak staat in lattenwand buiten: de akupanel-look voor je gevel.
Veelgestelde vragen
Mag je een airco buitenunit ombouwen?
Ja, mits de ombouw de luchtstroom niet blokkeert. Houd de vrije afstanden uit de installatiehandleiding aan, laat de uitblaasrichting open en kies open latwerk zoals een rhombusprofiel in plaats van een dichte kist.
Hoeveel ruimte moet er om een buitenunit zitten?
Dat verschilt per merk en model. Ter indicatie uit drie installatiehandleidingen: Daikin vraagt 50 tot 150 mm aan de aanzuigzijde en 300 mm aan de uitblaaszijde bij muren rondom, Mitsubishi Electric 100 mm achter en 350 mm aan de servicezijde, en LG 300 mm achter en 500 mm voor de uitblaas. De handleiding van jouw eigen unit gaat altijd voor.
Welk materiaal is geschikt voor een airco-ombouw?
Composiet latten zijn geschikt omdat ze tegen de condens rond een unit kunnen en geen schilderwerk vragen. Onbehandeld hout verweert juist snel op deze vochtige plek vol hoeken.
Verlaagt een ombouw het rendement van de airco?
Een goed ontworpen open ombouw nauwelijks; een dichte kist wel. Blokkeer nooit de aanzuig- of uitblaasstroom en voorkom dat warme uitblaaslucht direct opnieuw wordt aangezogen.
Bronnen
1. Compolux productinformatie — compolux.nl
2. Daikin, installatiehandleiding RXJ20-35L en RXM20-35L (3PEN386697-1D) — daikin.eu
3. Mitsubishi Electric, installatiehandleiding MSZ-EF (VE) en MSZ-AP — mitsubishielectric.com
4. LG, installatiehandleiding R32 split serie SL/SR (MFL72153505) — lg.com
Over de auteur
Thomas van Zelst is oprichter van Adeqo en nauw betrokken bij de Compolux-lijn composiet gevelbekleding. Hij adviseert dagelijks over materiaal- en kleurkeuze voor wanden en gevels.
Definities
- Buitenunit: het buitendeel van een airco of warmtepomp dat warmte uitwisselt met de buitenlucht.
- Omkasting: constructie die een installatie aan het zicht onttrekt zonder de werking te belemmeren.
- Servicezijde: de kant van een installatie waar een monteur bij aansluitingen en filters moet kunnen.
